İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Bilgi
  3. Sjögren Sendromu Nedir?

Sjögren Sendromu Nedir?

Sjögren Sendromu, kuru göz ve kuru ağıza neden olan otoimmun (bağışıklık sisteminin kendiliğinden yaptığı) bir hastalıktır. Otoimmun hastalıklarda bedenin savunma sistemi kendisine karşı fonksiyon yapar. İmmün sistem antijenlere (bakteri ve virüs gibi vücuda yabancı maddeler) karşı bedenin doğal savunmasıdır.

Bazen bağışıklık sistemi düzgün çalışmaz ve kendi vücut hücreleri ile antijenleri birbirinden ayırt etme kabiliyetini kaybeder. Antijenlere karşı savaşmak yerine bağışıklık sistemi hata sonucu kendi vücut hücrelerine karşı savaşır. Bu olay otoimmun bir olay olarak kabul edilir.

İlgili Yazı

Egzama Nedir? Sebepleri Nelerdir? Egzama Tedavisi Nedir?

Sjögren iki formda oluşabilir: Primer ve sekonder. Primer Sjögren Sendromu kendi başına oluşur ve diğer hastalıklar ile ilgili değildir.

Sekonder Sjögren Sendromu, Romatoid artrit, Lupus, Polimyozit gibi iltihaplı Romatizmal hastalıkların bazı tipleri ile beraberinde oluşur.

Sjögren Sendromu; 20 yaşın altındaki insanlarda göreceli olarak seyrek olduğu halde her yaş ve ırktaki insanları etkileyebilir. Hastaların %90′ ı kadındır. Sjögren Sendromu’nun gelişme eğilimi ailede birinde hastalığın olması halinde artar.

sjorgen-sendromu-nedir

Sjögren sendromu’nda ne olur?

Sjögren Sendromu’ nda lenfosit adı verilen bir beyaz kan hücresi göz yaşı ve tükürük bezleri gibi bezleri ve vajinadaki bezleri işgal eder. Lenfositler bu bezlere zarar verebilir ve salgı üretmelerini önler. Sonuçta ağızda, gözde, vajinada kuruluk olur. Sjögren Sendromu bedenin diğer kesimlerinde de problemlere yol açabilir. Akciğerler, böbrekler, karaciğer, sinirler, troid bezi, eklem ve beyinde iltihaba yol açabilir.

Bulguları nelerdir?
Sjögren Sendromu, herkesi farklı etkiler ve bulguları değişik ciddiyette seyreder. Sık bulgular altta belirtilmiştir.

Kuru ağız

Ağız normalde tükürük içerir ve çiğneme ve yutmaya yardımcı olur. Sjögren Sendrom’lu hastalar, normalden daha az tükürük üretirler. Bu da çiğnemeyi, yutmayı ve konuşmayı zorlaştırır. Bu ilaveten tat alma hissini azaltabilir.

Kuru gözler

Gözler kuru, kumlu hissedilir. Gözlerde yanma ve kızarıklık olabilir. Uyurken çok mukus (çapak) göz kenarlarında birikebilir. Gözleriniz güneş ışığına karşı daha duyarlı olabilir. Eğer iyi tedavi edilmezse Sjögren Sendromu gözlerde kör noktalara ve korneal ülsere (göz küresinin dış bölümünde yara) neden olabilir. Nadiren bu durum görme kaybına neden olabilir.

Şişmiş tükürük bezleri

Üç çift büyük bez tükürük üretir. Bunlar dilin altında, kulakların önünde yanak altında ve ağzın arkasında yerleşiktir. Bu bezler şişmiş olarak görülebilir ya da hissedilebilir. Kabakulak ile karışabilir. Bazen titiz hale gelip ateş de eşlik edebilir. Sjögren Sendromu’nda hastaların aşağı yukarı yarısında şişmiş bezler görülür.

Diş çürükleri

Bu ağız kuruluğundan kaynaklanan genel bir problemdir. Tükürük bakteri öldürücü maddeler (enzim) içerir ve bu maddeler bakterilere karşı savaşır. Böylece diş çürümelerine karşı koruyucu görev yapar. Tükürük azaldığı zaman daha az enzim üretilir. Bundan kaynaklı dişlerde daha basit çürükler oluşur

Ağız içinde mantar enfeksiyonu

Kuru ağızlı insanların çoğunda ağızda yanma ve kızarıklık mevcuttur. Bu şikayet ağızda ufak miktarda bulunan Candida adı verilen bir mantar tarafından oluşturulur.

Kuru burun, boğaz ve akciğerler

Kuruluk; boğazın kuru ve gıcıklayıcı bir hisse sahip olmasına neden olur. Kuru öksürük, ses kısıklığı, koku hissinde azalma ve burun kanamalarına yol açabilir. Kuruluk ilaveten, zatüre, bronşit ve kulak sorunlarıne neden olabilir.

Vajinanın kuruluğu

Sjögren Sendromu kuruluktan kaynaklı vajinada ağrıya ve irritasyona neden olabilir. Cinsel dairin kadın için ağrılı hale gelmesine neden olur.

Yorgunluk

Sjögren Sendromunun sık bir bulgusudur. Hastalığın kendisinden kaynaklı meydana gelebileceği gibi, süreğen hastalığa sahip olmanın verdiği fiziksel ve emosyonel gerilimin bir sonucu şeklinde de gelişebilir.

Diğer problemler

Sjögren Sendromu hakkında diğer problemler; iltihaplı ve ağrılı eklemler, kas güçsüzlüğü, kuru deri, döküntüler, kabızlık, sinirlerdeki iltihaba bağlı olarak uyuşukluk hissi, karıncalanma ve şişmiş lenf bezleridir. Bunlar hekim takiplerinin devamının önemini gösterir.

Sjögren sendromuna ne neden olur?
Nedeni bilinmiyor. genetik, viral enfeksiyon ve hormonların etkili olduğuna dair kanıtlar var.

Tanı nasıl konur?

Tanı şikayetlerinizin geçmişi, fizik muayene ve test sonuçlarına dayanır.

Şikayetlerinizin Geçmişi

Doktorunuz Sizin şikayetlerinizin geçmişinizi inceleyecek.

Fizik Muayene

Doktorunuz gözlerinizde, ağzınızda ve/ya da tükürük bezlerindeki değişiklikleri, boynunuzdaki lenf bezelerindeki şişmeyi, kaslarınızdaki hassasiyeti ve eklemlerinizdeki iltihabı araştıracaktır.

Akciğer grafisinin sonuçları

Doktorunuzun akciğerlerinizde herhangi bir değişiklik olup olmadığını saptamak için akciğer grafisini isteyecektir.

Laboratuvar testleri

Doktorunuz altta sıralanan çeşitli laboratuvar testlerini yaptırmanızı isteyebilir.

Kan testleri

Özel kan bulguları için testler Sjögren Sendromunun tanısında yardımcıdır. Buna rağmen Sjögren’li herkes bu bulguları taşımaz ya da bu bulguları taşıyan herkes Sjögren sendromlu değildir.

Schirmer testi

Bu test gözlerinizin ne kadar kuru olduğunu saptamaya fayda. Üretilen gözyaşı miktarını ölçmek için alt gözkapağını ufak bir parça filtre kağıdı yerleştirilerek gerçekleştirilir.

Gebelik ile ilgili bir not

Sjögren Sendromlu bir kadında anne karnındaki bebeğin gelişimiy ile ilgili özel sorunlar olabilir. Doktorunuz potansiyel sorunları saptamak için bazı testleri (antikorlar) kontrol edebilir. Eğer sekonder Sjögren sendromu hakkında Romatolojik hastalıklardan birine sahip bir bayansanız-bilhassa akciğerler ve böbrek sorunları ve/ya da yüksek kan basıncına sahipseniz kesinlikle hekiminize gidin. Eğer hamile kalırsanız, siz ve hekiminiz en iyi tedavi planını saptamak için çalışacaktır.

Slit-lamp araştırması

Bu gözlerinizin kuruluğunu saptamada daha doğru bir yoldur. Bu testle, hekim gözünüze bir damla boya koyar ve gözlerinizi slit-lamp denen özel bir aletle inceler. Boya gözünüzün kuru ya da hasarlı alanlarını boyayacaktır. Bu genelde bir göz hekimi tarafından yapılır.

İlgili Yazı

Uyurgezerlik Neden Olur ? Tedavisi Var mı?

Dudak biyopsisi

Bu testler gerçek tükürük miktarını ölçmeye ve ağzının ne kadar kuru olduğunu saptamaya yardımcı olur. Bu tanıyı koymak için en net testtir.

İdrar testleri

Bu testler böbrek işlevlerinizi kontrol etmek için yapılabilir.

Sjögren sendromu nasıl tedavi edilir?

Şimdilik, Sjögren sendromu için net tedavi yok. Fakat belirli tedaviler bulguları rahatlatıp daha konforlu ve verimli bir hayat sağlamaya yardım edebilir.Tedavinin temel nedenlerından biri yaşam konforunu arttırmak ve kuruluğun etkilerini engellemek ya da azaltmaktır. Sjögren Sendromu herkesi farklı etkilediğinden kaynaklı, tedavi planı özel ihtiyaçlara göre düzenlenmelidir. Şikayetlerle başa çıkmak için size yardımcı olacak bazı tavsiyeler altta anlatılmıştır.

Sistemik sorunlar için

Sjögren Sendromu çeşitli iç organları ve vücut parçalarını etkilediği için çeşitli tedaviler kullanmak mümkün. NSAİİ’lar (ağrı kesici ve iltihap gidericiler) eklem ağrılarının ve eklem katılığını olduğu kadar kas ağrılarını gidermek için de kullanmak mümkün.

Son çalışmalar Hidroksiklorokinin (Quensyl, Plequanyl) eklem ağrısı, döküntü ve bazı insanlardaki yorgunluğu rahatlatmaya yardım ettiğini göstermektedir. Eğer hastalığa bağlı ciddi doku hasarları oluşmuşsa hekiminuz kortizon (prednol, deltakortril, ultralan, flantadin) ya da bağışıklık sisteminin cevabını değiştiren ya da düzenleyen (immunosupresif) daha kuvvetli ilaçlar verebilir.

Egzersiz eklemlerinizi ve kkatiyenrınızı esnek halde tutarak yardımcı olabilir. Yürüyüş, yüzme ve eklem hareketlerini açıcı egzersizler Sjögren sendromlu insanlar için çok makuldur.

Kuru ağız için

  • Gün boyunca su yudumlayın
  • Tükürük üretimini uyarmak için şekersiz sakız kullanın
  • Sık sık dişlerinizi fırçalayın
  • Ağız içi mantar enfeksiyonları için tedaviye gidin. Ağzınız bundan sonra daha iyi olacaktır. Candidiazis tekrarlayabilen bir vaziyettir, yani ek tedavilere ihtiyacınız olabilir
  • Suni tükürük ya da ağız-koruyucu jelleri deneyin. Kısmen geceleri faydalıdırlar
  • Çürükleri engellemek İçin
  • Sık olarak diş hekiminuza kontrole gidin
  • Diş doktorinizden florid içeren ürünler, bilhassa kuru ağızlar için, önermesini isteyin
  • Dişlerinizi derli toplu ve etkili fırçalayın, bilhassa yemeklerden sonra
  • Yemekler arasında şekerli yiyecekleri ve içecekleri kullanmayın
  • Kuru gözler için

Kuru gözlerdeki rahatsızlığı gidermek için yapay gözyaşı kullanın. Günde 4 damladan fazla uygulayacaksanız koruyucusu olmayan ürünler kullanabilmeniz mümkün
Yağlayıcı göz merhemlerini geceleri kullanın
Doktorunuz size gözyaşının gözlerinizden süzülüp burnunuza akmasını engel olan kolay bir operasyon önerebilir. Bu operasyon gözyaşının gözlerinizde birikmesini sağlar ve gözleriniz doğal nemden yararlanmış olur

Kuru cilt için

  • Hassas ciltler için nemlendirici losyon kullanın
  • Mümkün olduğunca klimalardan, ısıtıcılardan ve radyatörlerden uzak durun
  • Deterjan, deodorantlı sabunlar ve çok sıcak sudan uzak durun
  • Mümkün olduğunca nemlendirici kullanın

Vajinal kuruluk için

Özellikle vaginal kuruluk için yapılmış kremler kullanın

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Okan Çalışkan

Bir kişinin fikirlerini çalmaya "alıntı", birçok kişinin fikirlerini çalmaya "araştırma" denir.

Yorum Yap

Yorumunuz minimum 20 karakter olmalıdır.
Ziyaretçi olarak yorum yapıyorsun, dilersen